Nieuwtjes
Lezingen
Presentatie
Buitenbeentjes
De Barones
GentlemaninSlavernij
HeyBuddy&anderSucces
Yu di Tera
Wie ben ik?

 Woensdag 15 november lezing De Barones

Het waargebeurde verhaal van Mien Bezemer, een kind van ‘foute ouders’

Woensdag 15 november 9.30 – 11.30 uur
(9.00 inloop met koffie) Toegang gratis
Bibliotheek Spijk-Ubbenasingel 3

 

Jaarlijks samenwerkingsproject van steunstee Spijk en Bibliotheek Spijk

 *****************************************************************

Maand van de Geschiedenis:

Zondag 22 oktober lezing Gentleman in slavernij

aanvang 15.00 Bibliotheek Delfzijl Oude Schans 23

zie website biblionet Groningen

 

 

 

 +++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

 

 

Recensie ontvangen van Fred de Haas,

zie onderaan pagina Buitenbeentjes ‘Etranges étrangers’

  

 

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

 

    Activiteiten in Amersfoort en Amsterdam 

Een bijzonder weekend achter de rug. Zaterdag 2 september was ik uitgenodigd om bij de Stichting Werkgroep Herkenning te komen vertellen over De Barones.  Zondag feestelijke presentatie uitgaven 2017 van Uitgeverij Indeknipscheer. 

Peter de Rijk interviewt Janny over haar nieuwste boek 'Buitenbeentjes'. "Hoe kom je aan die verhalen?"

 Het seizoen is begonnen. In oktober- Maand van de Geschiedenis- ben ik op een zondagmiddag te gast bij Bibliotheek Delfzijl. Op verzoek van de leesgroep geef ik een lezing over 'Gentleman in slavernij'.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

De Barones

3 mei lezing in Delfzijl:

link https://biblionetgroningen.nl/agenda/lezing-de-barones-theater-de-molenberg/1840282

 +++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Buitenbeentjes

 Tong Tong Fair (voorheen Pasar Malam) presentatie 26 mei op het Malieveld in Den Haag. Voorlopige tijd 15h30. 

 

  

http://www.indeknipscheer.com/?s=Janny+de+Heer

 

 

***********************************

Vrijdag 31 maart 2017 vindt de Boekpresentatie van 'Buitenbeentjes' plaats in Den Helder.

Een verhalenbundel met tien getuigenissen van  het noodgedwongen vertrek uit de 'Gordel van Smaragd' (1946-1960).

*************************************************

Boekhandel Schagen 

Zaterdag 4 maart 2017 was ik met drie collega-auteurs te gast bij boekhandel Plukker in Schagen. De boekhandel had voor ieder van ons een tafeltje beschikbaar in het CultuurCafé met daarop een kan met koffie en kopjes, koekjes en voor de liefhebber water en thee. Het zag er heel gezellig en uitnodigend uit.

Voordat de middag - Kennismaken met regionale schrijvers - begon installeerden wij onze boeken daartussen en maakten een praatje met elkaar. Eugeen Hoekstra was aanwezig met Moord op de wethouder, Karel Numan met De Veldnamen van Schagen, Marion van de Coolwijk met Mangelvrouw en ik met De Barones. Zo stond het in de nieuwsbrief van Plukker maar uiteraard waren Hey Buddy, Yu di Tera en Gentleman in slavernij ook van de partij. Bij Marion lagen ook haar eerder verschenen kinderboeken naast Mangelvrouw.

Een dergelijk optreden in een boekhandel had ik nog niet eerder meegemaakt. Het was die middag niet overdreven druk in de winkel maar voortdurend schikten lezers aan onze tafels om een praatje te maken en vragen over de boeken te stellen. Het ging er heel gemoedelijk aan toe. Hoewel de drempel om een schrijver aan te spreken voor sommigen iets te hoog bleek. Een paar keer zag ik hoe iemand even schichtig om het hoekje keek en daarna schielijk weer verdween. Anderen bleven juist gezellig plakken en wijdden uit over boeken en levensverhalen. Een tweede kopje koffie ging er meestal wel in. Zo is het altijd het publiek dat invulling geeft aan een activiteit.

 

 

*******************************

Zomer 2016 niet veel soeps

In de statistieken schijnt het nogal mee te vallen met de barre zomer van 2016. In mijn beleving is het vooral veel wind en regen met af en toe een zonnige dag. Vorig jaar was ik op Curaçao om de tweede druk van  Yu di Tera te promoten. Vanuit Nederland kwamen de mooiste weerberichten en ik dacht hoe zonde het was om in de zomer, als het in Nederland ook mooi weer is, in de tropen te vertoeven. In het vervolg beter op tournee in de koude maanden. Nu bekruipt me de heimwee als ik me de warmte op dushi Korsou herinner.

De Barones heeft van zulke perikelen geen last. De roman gedijt goed onder zoveel belangstelling. Lezers reageren enthousiast en ontroert, recensenten geven lovende reacties waarbij de vergelijking in de recensie van Ezra de Haan op Literatuurplein dat Charles Dickens ’verhalen zelfs zouden verbleken bij De Barones wel het mooiste, warmste compliment is dat ik ooit voor een boek heb gekregen!

 

2016 is het jaar van het boek. Er zijn vele activiteiten rondom dit thema waarvan de verkiezing van het belangrijkste boek er één van is. De mogelijkheid om via internet een stem uit te brengen staat sinds begin maart op de site. Pas vandaag- 14 augustus- is het me gelukt De Barones als keuzeboek toe te voegen. Meteen stond trouwens mijn hele oeuvre op de pagina. Ik kreeg argwaan dat alleen de gesettelde zeer wel bekende auteurs mee mochten doen maar we hebben ons ertussen gewrongen. Al ging dat niet gemakkelijk! Mee stemmen? Zie https://www.belangrijksteboek.nl/?search-string=De+Barones

Maandag 11 juli verscheen in het NHD Helderse Courant een interview met mij over De Barones. De verslaggeefster was zeer geïnteresseerd en we vonden het allebei een prettig gesprek. Het artikel leverde leuke reacties op en zoals altijd vragen van lezers of ik ook hun levensverhaal wil opschrijven. Misschien maak ik daar mij beroep van: levensverhalenopschrijfster!

 Rond diezelfde tijd kreeg ik een uitnodiging van Sikina Evenementen & Organisatie om een kraam met mijn boeken te bezetten op de Juttersmarkt in Den Helder. De Juttersmarkt is in de zomer op iedere dinsdag in Den Helder en elke week is er een ander thema. Deze week was het thema: Boeken. Als kraamhoudster heb ik weinig ervaring maar ik vond het heel leuk. Menig bekende – zelfs al van lang geleden- kwam me opzoeken en begroeten maar ook veel lezers van het eerdergenoemde artikel kwamen speciaal naar de kraam om mij te zien. Wat ook zeer verrassend was dat er drie klanten kwamen om een Hey Buddy te bemachtigen.

Hiermee is Hey Buddy 1e druk uitverkocht. Binnenkort moet ik een beslissing nemen over een herdruk. Odd Fellows in Den Helder heeft mij uitgenodigd om op 21 september een lezing te komen geven voor leden en niet leden. 

 

 Ik heb er zelf voor gekozen om vooral over Hey Buddy te vertellen omdat dit verhaal zo dicht bij Den Helder en de marine staat. Een thema waar in de marinestad veel belangstelling voor is. Het verhaal ligt me ook zeer aan het hart en het verdient een hoger plaatsje in de Nederlandse literatuurlijst dan het nu bezet.   

******************************************************************************************************************************

Nooit eerder zo goed geïnterviewd als bij AmsterdamFM

 

Maandag 6 juni  op uitnodiging van Amsterdam FM De Stem van de Hoofdstad  heb ik een diepte interview gehad met  Peter de Rijk in de Openbare Bibliotheek Amsterdam ( OBA) over De Barones.

                              

 

Het gesprek is te beluisteren via de link:

 

http://www.salto.nl/streamplayer/stadsfm_ondemand.asp?y=16&m=06&d=06&t=1600&s=611
******************************************************************************

Manuscript WIO-project ingeleverd bij uitgever Indeknipscheer.

Voorlopige titel: Buitenbeentjes

10 portretten van vóór tijdens en na de Bersiap

De Stichting Wonen Indische Ouderen (WIO) in Den Helder is de initiatiefnemer van deze bundel verhalen.

De bundel bevat tien portretten van mensen met een Indische achtergrond of waarvan de ouders waren uitgezonden naar Nederlands Indië die direct na de WOII noodgedwongen repatrieerden naar Nederland.

TJEMPAKA IN BLOEI

Tjempaka is de naam van de Indische woonvoorziening in Den Helder.               

*****************************************************************

Na anderhalve week eerste voorraad van De Barones

reeds uitverkocht bij Centraal Boekhuis !!
     

 ******************************************************************************************************************************

  Dolle Dinsdag betekent een keerpunt in het leven van Mijnsje (Mien) Bezemer. Ze is amper vijf jaar oud maar haar jeugd is vanaf deze dag definitief voorbij. In de ogen van anderen is ze het kind van...  Een zin die niet afgemaakt hoeft te worden, het staat voor NSB dat weet iedereen. Zo’n kind hoef je op school geen beurt te geven, met zo’n kind laat je als ouder je kinderen niet spelen, die haal je niet binnen. Stel je voor!

Dat is de buitenwereld. Er is ook een binnenwereld, het gezin. In dat gezin zijn de ouders verbitterd, hebben een appeltje te schillen met de overheid die ze alles heeft afgenomen; bezittingen heeft geconfisqueerd, gevangenisstraf heeft opgelegd en stemrecht ontnomen. Over de rug van de kinderen moet dit rechtgezet worden. Steel bij de boeren en tuinders, reken niet af bij de bakker en met het loon van de kinderen betalen we de meubelen af.

De naoorlogse maatschappij is ongeschikt om je in op te werken, te ontwikkelen, vindt moeder. Eigenwijze Mientje doet het goed op school, dus voordat ze het allemaal beter weet dan haar ouders, is moeder haar voor en laat haar in de huishouding van zieke familieleden werken. Later als Mien zich op haar kamer inzet voor studie of hobby gaat het licht uit. Van nieuwe producten die op de markt verschijnen moet moe ook niets hebben. Waar haalt dat kind die vitaliteit vandaan? Smalend noemt ze haar dochter: De Barones opdat ze zich niets inbeeldt en niet moet denken dat het ooit wat met haar worden zal.

Hetzelfde gevoel geeft haar later haar echtgenoot die haar weliswaar niet de barones noemt maar mevrouw. Op dezelfde smalende toon als ooit haar moeder deed. 

De Barones is het fascinerende verhaal van een vrouwenleven dat zich afspeelt tegen het decor van de wederopbouw in het naoorlogse Nederland. Een tijd die zoveel mogelijkheden tot ontwikkeling bood  maar niet aan hen, aan wie je het kon zien, aan wie je een stempel oplegde: dat is er zo’n eentje, die waren verkeerd in de oorlog.    

 

*********************************************************************** 

Het begon in de Mauritsstraat in Zwijndrecht.....

 

 

 

Geboren in 1939 neemt het leven van de hoofdpersoon een dramatische wending op de dag dat deze roman begint, Dolle Dinsdag.  4 September 1944, heeft deze naam gekregen omdat zij verwoordt hoe de paniek kon ontstaan en hoe chaotisch deze dag voor velen is verlopen. De rest van vele levens zal voor altijd verbonden blijven met de dramatische verwarde gebeurtenissen, waarin het op deze dag even leek alsof de oorlog voorbij was.

Na de oorlog beleeft Nederland de tijd van de wederopbouw, veel werkgelegenheid maar ook veel armoede en woningnood. Nederland moet vanaf de grond weer worden opgebouwd en in veel gezinnen is dit gegeven een harde werkelijkheid. Ongelooflijk veel Nederlanders hadden na WO11 helemaal niets meer, zaten letterlijk aan de grond. Kwamen totaal berooid uit de kampen of zoals het in dit op ware feiten berust levensverhaal is gebeurd waren alle bezittingen geconfisqueerd door de Nederlandse overheid. De Nederlandse staat was hiertoe gerechtigd  als de eigenaars in de oorlog aan de verkeerde kant hadden gestaan. Deze mensen hadden een schuld aan het land in te lossen maar vaak werden hun kinderen de dupe van deze regeling. Terwijl de maatschappij werd opgebouwd smeulde rouw, verdriet, haat en wraakgevoelens in de harten van menigeen samen tot een gedrag waarvan je vandaag de dag kunt denken: hoe is het mogelijk dat volwassenen zò reageren.                          

Met veel verbazing en verwondering heb ik geluisterd naar de verhalen van Mijnsje Bezemer en met liefde deze roman gebaseerd op haar leven voor haar opgetekend. Met dank voor het in mij gestelde vertrouwen,

Janny de Heer

Maart 2016

*******************************************************************************************************************************

Nederland leest 2015

Maandag 2 november ging de campagne Nederland Leest van start. Dit jaar geen uitgave van een bekende roman maar een verhalenbundel. In de bibliotheek van Den Helder werd de opening officieel verricht met het uitreiken van het eerste exemplaar aan de pas benoemde wethouder van o.a. cultuur Trees van der Paard. Zij was uitgenodigd om een verhaal voor te lezen uit de bundel Korte Verhalen.  Na haar kwamen nog drie genodigden om voor te lezen:  oud leraar Nederlands Jack Ambriola, Maarten Noot van de Helderse Historische Vereniging en de schrijfster Janny de Heer. Ik vond het een eer om op deze wijze bij de bibliotheek activiteit betrokken te zijn.  

De keuze waar uit voor te lezen was vrij. Het meest voor de hand liggende was uit Korte Verhalen, de bundel van Nederland Leest 2015, maar het mocht ook uit een ander boek of zoals waar ik zelf voor heb gekozen; uit eigen (nog niet verschenen) werk. Ik heb een heftig stuk voorgelezen uit De Barones. Aan de reacties onder de toehoorders merkte ik dat het verhaal aansloeg. Doodse stilte tijdens het lezen en nadien een zucht als uit één mond uit de zaal: wat een verhaal! En dan hebben ze pas een bladzijde gehoord, dat belooft wat voor het hele boek.

Anita Ruder, de PR medewerkster van de bibliotheek nodigde me uit om een presentatie te komen geven als De Barones is verschenen. Straks,  in de nieuwe bibliotheek: geen betere plaats om De Barones te presenteren! 

 

*****************************************************************************************

September 2015

Lezingen en Publiciteit op Curaçao zowaar geen sinecure voor een auteur

 Hoe sfeervol is het om een lezing in een landhuis te geven. In zo’n typisch tropische omgeving kan het er nog uitzien zoals het er in de tijd van Rosa en Maarten aan toeging. Met het gevoel de wind in de zeilen te hebben -zowel in de Amigoe als ook in het Antilliaans Dagblad stond een vooraankondiging van Yu di Tera Landskinderen- toog ik naar het landhuis waar met enige regelmaat culturele avonden worden gehouden. Na een gastvrije ontvangst volgde vrijwel meteen een instemmende reactie op mijn aanbod een PowerPointpresentatie te komen verzorgen. Zoveel enthousiasme maakte me helemaal blij met m’n inval!                                                                                                         Het landhuis heeft een grote zaal die zich uitstekend leent voor ontvangsten. Aan de wanden hangen schilderijen van plaatselijke kunstenaars. In augustus, september als de orkanen elkaar in rap tempo opvolgen in het Caribisch gebied is het op Curaçao dagenlang bijna windstil. ’s Avonds is de ergste hitte geweken en wordt het koeler, je zou er niet aan moeten denken op het heetst van de dag hier voor een zaal mensen te staan.  Aan tafel in de ruimte naast de zaal beginnen de onderhandelingen. Na een warm welkom krijg ik een koude douche als blijkt dat ik een flinke portemonnee moet meenemen om hier een lezing te mogen geven. In de zaalhuur is wel de beamer en microfoon begrepen. Gelukkig. Omgerekend naar euro’s valt het nog wel mee en ach als je een leuke avond hebt, dan mag het wat kosten, nietwaar? Mijn gastvrouw stelt me gerust en zegt dat de kosten uit de entreekaartjes betaald kunnen worden. Het landhuis kent een uitgebreide maillijst en over het algemeen wordt aan de uitnodigingen gehoor gegeven. Activiteiten die in het huis worden georganiseerd worden altijd goed bezocht. Over kaartverkoop geen zorgen. Enig navraag leert dat mocht er onvoldoende entreegeld binnenkomen, de rekening voor mij is. Andersom als er royaal overschot is, zijn de baten voor het landhuis. Als ik een vergoeding wil hebben voor de lezing, moet de toegangsprijs omhoog.         Er komt een deskundige bij aan tafel, een meneer die al langer voor het landhuis werkt. De rekening vliegt gelijk zijn ervaring omhoog. Ik moet ook per stoel betalen die gehuurd moet worden. Plus afhandelingskosten. Gelukkig was het al afgesproken dat de beamer en het geluid bij de prijs van de zaal inzaten, want die somde hij ook nog op. Ik word er een beetje moedeloos van. Nog is het niet klaar. Er komt een stalletje voor de boekenverkoop. Bezoekers van een lezing kopen graag een gesigneerd boek. Het landhuis bedingt 30% van de verkoopprijs per boek. Dat is heel normaal, dat zijn galeriekosten. Ze zijn geen horecabedrijf dus voor de drankjes mogen ze niets rekenen. Mijn hart slaat over. Wat gaat de wijn en de fruitpunch mij kosten? In principe niets, mensen betalen op vrijwillige basis zelf hun drankje.                                                                                                                                   

 Met de Biblioteka Nashonal Kòrsou FrankMartinus Arion zijn we er gauwer uit. Net als voor Gentleman in slavernij hebben we na een paar telefoontjes een datum voor de lezing in het audiotorium. Daarbinnen is een hele goeie airco en dat is het enige koele in onze relatie. Angeline DaSilva DeGoes, pr en programmamanager, gaat met mij naar twee tv studio’s en er is een radio opname. Vorig jaar januari crosten we op een ochtend naar drie vier verschillende locaties en ook nu hebben we een volle agenda. De biblioteka mag haar handen dichtknijpen met een kracht als Angeline. Ze kent en begroet iedereen, stuurt ondertussen vriendelijk maar feilloos op haar doel af. Voor haar ben ik mevrouw Janny maar ik neem driedubbel mijn pet voor haar af.  

 Zelf had ik ook een geweldig idee om de presentatie wat meer cachet te geven. Sonia Garmers, wereldberoemd op Curaçao als presentatrice van radio Hooyer en schrijfster van tientallen boeken, onderscheiden met o.a. de Cola Debrotprijs, nodigde ik uit het eerste exemplaar van Yu di Tera in ontvangst te komen nemen. Ik had nooit verwacht dat ze zo verheugd zou reageren. In 1999 toen Landskinderen van Curaçao verscheen ben ik in haar programma bij radio Hooyer geweest. Zo te horen is ze niets veranderd. Het was destijds heel gezellig om haar gast te zijn en ook nu praat ze veel en stelt me op m’n gemak.  Bij de presentatie in Den Haag kreeg ik van haar een gelukstelegram. Daarom wil ik haar er nu graag bij hebben. Ze reageert meteen positief als ze begrijpt wie haar belt. Dat ga ik doen roept ze uit, ik ben lang niet meer onder de mensen geweest, dit vind ik leuk. Ik ga een nieuwe jurk kopen, mijn dochters zeggen al zo lang dat ik moet gaan winkelen.                                                                            Helemaal blij bel ik Angeline. Later heb ik weer een opgetogen Sonia aan de lijn, -ze geeft me het gevoel een goede daad te verrichten-, ze wil iets zeggen op de presentatie. ‘Maar wat zal ik zeggen? Je moet het er wel mee eens zijn.’ Ik kan niet één twee drie bedenken wat dat zou moeten we zijn, dus maken we een afspraak voor maandagmorgen. Tijdens het weekend kunnen we er allebei over nadenken. Op de afgesproken tijd vind ik haar huisje helemaal afgesloten: potdicht! Deur op slot, gordijnen dicht. Even uit het veld geslagen zoek ik een plaatsje in de schaduw. Van alle kanten komt er hulp opdagen en al gauw ringelt de telefoon vanachter de gesloten ramen. Heel langzaam schuiven de gordijnen open en verschijnt Sonia in de deuropening. Ze is ziek, kreunt ze. Doodziek, ze is al naar het ziekenhuis geweest, er zijn foto’s gemaakt, haar gal is onderzocht. Geen sprake van dat ze bij de presentatie kan zijn. Begaan met haar, mijn teleurstelling verbijtend, zit ik bij haar op de bank. Lang duurt die timide stemming niet. Sonia vertelt honderduit en fleurt helemaal op. Ik bega zelfs de brutaliteit aan haar ziekzijn te twijfelen, al begrijp ik er helemaal niets van. Ze vertelt over haar familie, haar oma, haar moeder, de kinderen en over spoken op landhuizen. Ik verveel me geen moment. Maar hoe verder? Het is al doorgegeven aan deze en gene dat ze komt. In gedachten groeit de hoop haar te kunnen overtuigen om toch aanwezig te zijn. Het is zachtjes aan tijd om op te stappen. Een soort tafeltje –dekje brengt haar maaltijd. Maar nee, Sonia zegt alle dagen hetzelfde voorgezet te krijgen, misprijzend laat ze de inhoud zien van de in mijn ogen smakelijke hap. Vandaag zal ze dit niet eten maar mij trakteren op vis. Haar houding is al niet ziek, zwak en misselijk meer en na een minuut of tien in haar slaapkamer haar uiterlijk nog veel minder. Ze heeft zich keurig aangekleed, de lippen gestift, oorbellen in gedaan en de haren gekamd. We gaan uit!                                            

Twee uur later dreigt mijn afspraak met Angeline in het nauw te raken. Maar Sonia kan zo prachtig vertellen, ik wil niet onbeleefd zijn en haar onderbreken. Een stil momentje doet zich niet voor. Uiteindelijk stel ik voor dat ze me vergezelt naar de bibliotheek. De hakken schieten in het zand. Nee, niet de bibliotheek met geen tien paarden gaat ze daar ooit nog naar binnen.

Tijdens de rondleiding op de bovenzaal van de bibliotheek wordt het me duidelijk. In die zaal is een tentoonstelling ingericht over Curaçao, haar kunstenaars, de boeken etc. Aan de wand hangt een erelijst waarop in lange rijen namen van auteurs en kunstenaars staan gedrukt. Yu Kòrsou’s die op het gebied van de kunst en literatuur wat gepresteerd hebben. Hoewel boven het eerbetoon staat dat de namenlijst niet volledig is, kan het niet bestaan dat Sonia Garmers daar niet tussen staat. En toch is het zo. Ik mis de gran dame van de Curacaosche literatuur met haar rijke oeuvre en diverse prijzen op haar naam. Bovendien haar boek; Lieve koningin, hierbij stuur ik u mijn dochter, mocht ze uitreiken aan koningin Juliana. Geen enkele ander Yu Kòrsou heeft dat bereikt, maar in deze eregalerij wordt ze niet genoemd. Angeline beseft de situatie en zegt dat de lijst van tijd tot tijd wordt aangepast. Deze vergissing zal zeker hersteld worden. Het  is een cadeau van de regering en het is niet de bibliotheek die de lijst heeft samengesteld. Maar dat Sonia hiertussen vermeld moet worden staat buiten kijf.      Volgens haar dochters is dat zeker niet de reden dat Sonia het boek niet wil aannemen. Zij gaat gewoon niet graag uit ‘s avonds en misschien is haar eerste ingeving geweest dat ze mij een plezier wilde doen en er later tegenop is gaan zien. Per slot van rekening is ze 82 jaar.

 Op de dag van de lezing in de bibliotheek ben ik ‘ochtends te gast in de groep van partnernetwerk van defensie op Curaçao. Partners van hier geplaatste militairen houden op deze manier contact. Eens was ik ook zo’n partner van, ik kan uit eigen ervaring vertellen hoe het is om hier te wonen met kinderen, met schoolgaande kinderen. Halen, brengen! Sinds ik hier woonde en Landskinderen schreef is er veel veranderd, maar dat niet. Zoveel begrijp ik wel terwijl ik tussen hen in zit als auteur met Yu di Tera op schoot. Het is een gecombineerde spreekbeurt -weer eens iets heel anders maar zo leuk-  praten over het leven hier, opgaan in de gemeenschap ver van de familie en vrienden in Nederland. Herkenbaar. De link naar mijn boek is gemakkelijk. Want hier begon het immers allemaal, hier vlakbij op het terrein van Koral Tabac, daar waar Rosa woonde.                                                                    

 Nog nagenietend van de koffieochtend krijg ik onderweg naar huis een mevrouw aan de lijn. Ze is kunstenares, onderscheiden met de Cola Debrotprijs vertelt ze maar bovenal is ze de moeder van het kindje op de omslag. Ze had een schok gekregen toen ze de krant opensloeg en de foto van het boek zag. Ik begrijp haar helemaal, al snap ik niet hoe dit gekomen is. Mijn bijdrage aan het boek is de tekst, ik heb aangenomen dat de foto van de omslag met de familie is besproken. We komen er samen uit. Alsof het zo moest zijn, zeggen we nog, we voelen ons met elkaar verbonden. Als mama van het meisje op de omslag is ze vanavond bij de presentatie mijn speciale gast. Ik stel voor er een officieel moment van te maken als ik haar het boek overhandig. Ondanks dat we het eens zijn geworden corrigeert ze heel duidelijk articulerend: boeken.                      Ze verbreekt de stilte die valt meteen: ook eentje voor mijn dochter. Ach ja natuurlijk.      

 

 ’s Avonds schrijdt ze in traditionele kledij naar binnen. Na het welkomstwoord haal ik haar naar voren, introduceer haar als de mama van de kleine Yu op de kaft. Het meisje was toen drie jaar, het is vijfentwintig jaar geleden. Ik overhandig haar de boeken. Ontroerd kust ze de foto van haar yu, maakt met gevoel voor drama een kleine buiging naar de zaal en wordt geholpen het podium af te dalen. 

De lezing verloopt in gemoedelijke sfeer. Er zijn twee dames gekomen die voorheen bij Texas Instruments (T.I.) hebben gewerkt. We hebben elkaar al gesproken, het klikte meteen, en ze hebben een paar leuke anekdotes verteld over hoe het was: werken in het Amerikaanse bedrijf op een tropisch eiland. Dag en nacht verschil in mentaliteit. Ze zouden best een bundel willen met verhalen over het werken daar. Ik ook, lijkt me zo een ommekeer na slavernij en oorlogsellende, de verhalen weer te geven van vrouwen in een strak arbeidsregime maar die daar toch de humor konden laten zegevieren. Weer geschiedenis, dat wel T.I. bestaat niet meer, al jaren niet meer. Tax Holliday bedrijf: tien jaar geen belasting hoeven te betalen en dan het lagelonenland verlaten. Met binnenpretjes, als ik naar ze kijk op de tweede rij, vertel ik over de geschiedenis verweven in de verhalen van Rosa en Maarten. Stiekem verheug ik me erop dat ik aan Sonja’s uitleg toekom want zij is de fictieve collega die in de nachtdienst zo snel mogelijk onderdeeltjes aan de lopende band moest verwerken. Op de eerste rij zit de fotograaf van Extra, de grootste Papiamentstaligge krant op Curaçao. Hij kon maar even blijven, heeft hij mij gezegd, hij had nog een afspraak. Hij blijft tot het einde en dat geeft mij de indruk dat het hem boeit wat ik vertel. Gedurende de lezing maakt hij veel foto’s.  

 De volgende morgen ben ik reuze benieuwd naar het verslag in de krant. Op internet is de Extra gedeeltelijk in te kijken, voor het overige moet je een abonnement hebben. Maar ik zie voldoende. Geen woord over mijn presentatie, goed of slecht, alles uit het hoofd verteld zonder spiekbriefje (dat zijn de beelden) hakkelend of vlot verteld, whatever. Er moet toch wel iets over te melden zijn? Onder een paar foto’s staat dat de moeder die niet wist dat haar kind op de omslag stond, emotioneel twee boeken in ontvangst nam. Ik zou de foto enige jaren geleden hebben gemaakt en zonder haar autorisatie hebben gebruikt.     

 ’s Middags schenk ik Carlos Tramm namens de uitgeverij twee boeken. Hij heeft Indeknipscheer toestemming gegeven de foto te gebruiken. De foto is 20 jaar geleden gepubliceerd in het boek In dit Licht (1995), fotografie copyright Carlos E. Tramm, met teksten van Boeli van Leeuwen. De ouders en de fotograaf waren goed bevriend en de foto ontstond in een spontaan moment. Het contact is verwaterd en hoewel het begrijpelijk is dat de moeder en de familie op persoonlijke gronden graag willen weten wanneer de foto weer gebruikt wordt, is dit de fotograaf als rechthebbende door persoonlijke omstandigheden ontschoten. Hij heeft hiervoor meerdere malen in de week  vòòr de lezing zijn excuses gemaakt.    

 De eerste zondag van de maand houdt Landhuis Ascencion open huis. In de kapel  is een oecumenische kerkdienst waarna een rondleiding om en door het landhuis wordt gegeven. 

 Er is live muziek, kraampjes met lokaal vervaardigde souvenirs en bezoekers kunnen lokale hapjes kopen. Om genietend op het terras te nuttigen of om mee te nemen naar huis. De tafels met snuisterijen staan opgesteld in de galerijen en deze zondag ben ik van de partij met een boekenkraam met mijn eigen oeuvre. Het is gezellig druk. Belangstellend vraagt een mevrouw welk boek ik haar zou aanraden. ‘Vraag aan een moeder welk kind het mooist is, daar kan ze geen antwoord op geven,’ lach ik en vertel van elk boek de achtergrond. Ze twijfelt maar omdat ze nu op Curaçao is, kiest ze Yu di Tera. Even later komt ze terug. Ze is benieuwd naar Hey Buddy, dat boek trekt haar om de een of andere reden aan. Er is iets met de achternaam: Wijnants. Na wat uitvoeriger uitleg blijkt ze Frank, de zoon van Huib Wijnants persoonlijk te kennen en dierbare herinneringen aan hem te hebben. Ze wil dit boek aan haar man cadeau doen, met de kerst. Maar voordat de middag om is vertrouwt ze me toe, zolang niet te kunnen wachten.                             ‘Hij krijgt ‘m vanavond!’   

 

 

********************************************************************

Een pareltje dat onderbelicht is gebleven

 

Deze week rolt Yu di Tera / Landskinderen van de persen. De langverwachte herdruk van Landskinderen van Curaçao. Het ligt niet zo voor de hand dat zestien jaar na verschijnen pas een tweede druk van een boek verschijnt. Alle lof voor uitgeverij Indeknipscheer die stelt dat Landskinderen van Curaçao een verhalenbundel is die een plaatsje verdient in de Caraibische literatuur. Om de een of andere reden is mijn debuut niet bovengedreven, onderbelicht gebleven. Een andere uitgever met wie ik ooit sprak over een herdruk waagde zich er niet aan omdat de room ervan af zou zijn. Hoewel ze het ook een doorloper vond liet ze de vel liggen.      

              Foto Carlos Tramm                                                                                                                      

Yu di tera- mijn oorspronkelijk titel- krijgt een nieuwe omslag. Een prachtige foto van een klein meisje, een pittig kind dat met een-kom-maar-op  blik de lezer begroet. Het zou zomaar Rosa kunnen zijn, het slavenkind uit het eerste verhaal. Zo’n foto van een klein donker meisje dat past bij één verhaal zou de indruk kunnen wekken dat de omslag niet de lading dekt van de bundel, de drie historische verhalen. Juist haar onverschrokken blik toont de kracht die alle hoofdpersonages uiteindelijk aan de dag leggen. Rosa heeft die spirit bij haar geboorte meegekregen, Maarten moet zelf zijn kracht veroveren hij is aanvankelijk een figuur die problemen liever uit de weg gaat, van het (studenten) leven wil genieten en iedereen te vriend wil houden. Sonja baant zich een weg, zowel in de maatschappij als in haar huwelijk moet ze zich vastbijten in haar doel om haar zelfstandigheid te verkrijgen. Dat is de link in de drie verhalen. De emancipatie: gelijke rechten, Rosa uit slavernij, Maarten vanuit zijn zorgeloze jeugd, Sonja in de moderne wereld van 1967.  Het is geweldig dat ze alledrie de kans krijgen zich opnieuw te bewijzen aan de nieuwe lezer, een generatie later.             

 

                                                                                                                                 

Rosa, Maarten en Sonja zijn personages, de verhalenbundel is fictie. Maar niet geheel en al verzonnen, ze spelen zich af in een historisch perspectief. Rosa in de tijd van de slavernij, een periode die onderdeel is van de Nederlandse geschiedenis. Maarten leeft een eeuw later maar nog steeds is er slavernij en hij is in het wiegje van de plantagebezitter geboren. Dat bepaalt zijn positie in de maatschappij als slaveneigenaar. Sonja tenslotte ontstond omdat ik tijdens het onderzoek naar de achtergronden van de eeuwen waarin Rosa en Maarten hun avonturen beleefden leerde dat het misbruik van de mensen niet gestopt was met het afschaffen van de slavernij en in de twintigste eeuw nog een algemeen aanvaard gegeven was.                                                                      

 

Foto: Manon  Hoefman

‘Geen woord van gelogen,’ zei Huib Wijnants als hij zijn levensverhaal vertelde.  Hey Buddy de andere voet is voor jezelf is de biografie van zijn leven. Opgetekend uit zijn mond maar uiteraard heb ik wel onderzoek moeten doen naar de geschiedenis van de jaren 1920 tot 2008. Non-fictie dus.                                                                                                                                                

 

    Gentleman in slavernij is deels waar gebeurd. De familie Horst heeft echt bestaan, woonde in Suriname ten tijde van de slavernij en vader J.D. Horst en moeder Carolina Horst liggen begraven in de Nieuwe Oranjetuin in Paramaribo. Voor dat boek heb ik het meeste onderzoek verricht, in Nederland, in Duitsland en in Suriname. Natuurlijk kan ik niet precies weten wat zij gedacht of gezegd hebben, er zijn geen dagboeken gevonden, maar ik ben zo dicht mogelijk in hun levens gekropen. Zijn carrière in de Schutterij is helemaal te volgen in de Surinaamse Almanakken die grotendeels, bijna alle uitgaven, op internet staan. Net als op welke plantages hij heeft gewoond en gewerkt en in welke functie, en welke plantages hij als eigenaar in bezit heeft gehad. Er zijn geboortebewijzen, doopaktes, trouwaktes, overlijdensaktes, advertenties/ mededelingen van overheid en scheepsberichten in de kranten van toen terug te vinden en zelfs de datum waarop een testament is opgemaakt. Zo ontvouwt zich uit jaartallen, officiële mededelingen en aktes de contouren van mensenlevens. Uit de aard van hun levensloop openbaren zich de karakters aan de hand van hun daden. Toch valt dit boek in de bibliotheek onder de categorie fictie. Fictie, Net als Yu di tera?                                                  

Hey Buddy staat bij krijgswetenschappen in Rotterdam, in Groningen bij mens en maatschappij als naslagwerk. Zonde van zo’n prachtig en avontuurlijk romantisch verhaal! In diverse recensies worden mijn boeken geroemd omdat ze van geschiedenis geen droge kost maken maar juist verpakt in mooie verhalen de aandacht vast weten te houden zodat de lezer ongemerkt en op ontspannen wijze kennis neemt van wat zich heeft voorgedaan. 

Non- fictie is de Engels term voor informatieve teksten of beelden die hoofdzakelijk op de werkelijkheid betrekking hebben, en ook dient om die informatie over te dragen, fictie daarentegen speelt zich af in de fantasie van de bedenker.  Een historische roman, zelfs als de vertelling grotendeels op de werkelijkheid betrekking heeft, wordt bij fictie ingedeeld. Behalve de term fictie en non-fictie is er bij romans ook nog onderscheid tussen romans en non-fictieve romans te maken. Non-fictieve romans zijn gedeeltelijk verzonnen verhalen en gedeeltelijk op ware gebeurtenissen gebaseerd. In welke mate is aan de auteur maar het is een goede middenweg om de achtergrond aan te geven  van het verhaal. Beter dan de strakke lijn fictie en non-fictie aan te houden en dan uit te komen tussen enkel de verschillen fantasie en wetenschappelijk.            

 

 

 

 

 

************************************************************************************************************************

Geluk is inspirerend

 Donderdag 19 februari had ik een lot moeten kopen. Als een ratelende kassa stroomde het goede nieuws binnen. Alle goede dingen bestaan uit drie, hier ging het zelfs om vier positieve berichten! Het werd bijna teveel. Geheel en al een verrassing was het niet maar ik had op zoveel goede resultaten niet durven hopen. Voor alle uitgaven had ik al toezeggingen gehoord maar ik realiseerde me ook dat een uitgever geen drie boeken in een jaar van dezelfde auteur gaat uitgeven. Dus wel!

Mooiste plekje op Curacao, Santa Martha      

Allereerst Landskinderen van Curaçao wordt heruitgegeven. In 1999 is deze verhalenbundel verschenen bij uitgeverij Conserve. Nu werk ik samen met uitgeverij Indeknipscheer en is het een logisch vervolg dat Landskinderen nu bij deze uitgeverij verschijnt. We hebben het nog niet goed doorgesproken maar voor mij mag de titel een beetje aangepast worden. Destijds had ik als titel : Yu di tera  dit betekent in het Papiaments kind van het land. De uitgever vond dat toen voor de Nederlandse markt een titel die niet gemakkelijk in het gehoor zou liggen en stelde voor dat het Landskinderen van Curaçao zou worden. Sommige lezers denken nu juist dat het om een kinderboek gaat en dat is verwarrend. Volgens een goede vriendin reageren Curaçaoënaars  enthousiast op elkaar als ze elkaar op een niet verwachte plek tegenkomen, bijvoorbeeld in het buitenland. Ze begroeten elkaar dan met een hartelijk: ’Yu Corsou?’ Yu Corsou klinkt heel warm, voor mij mag dat het worden met als ondertitel: Landskinderen van Curaçao. We zullen zien.

Botapasi  aan de rivier in Suriname           

Gentleman in slavernij is zo goed als uitverkocht en gaat een herdruk beleven. De volgende uitvoering wordt iets eenvoudiger. De mooie flap gaat verdwijnen, de informatie die daar op staat komt in het boek te staan. Waar we wel mee bezig zijn is om een kaartje van de plantages die in het verhaal voorkomen af te drukken. Dat gebeurt op veler verzoek. In de positieve recensies over Gentleman werd het gemis van zo’n kaart een enkele keer als verbeterpunt opgemerkt. Het zal niet meevallen want de plantages waar het om gaat, lagen ver uit elkaar.  Catharina Sophia ligt aan de Saramacca, Lust en Rust en la Rencontre aan de Surinamerivier en Welgelegen aan de Cottica. Ornamibo aan de Para. Het is zeer interessant om de route te volgen van plantage naar plantage over de rivier en te beseffen welke lange afstanden men in die tijd aflegde over het water op handkracht. Men maakte wel heel slim gebruik van de stroomkracht, stroomopwaarts of stroomafwaarts heette het als men de tijden van vertrek wilde bepalen. Vanaf half maart is deze Gentleman in slavernij in nieuwe uitvoering verkrijgbaar.

Dordrecht gezien vanaf Zwijndrecht             

Het afgelopen jaar heb ik een nieuwe roman geschreven. Waren Landskinderen van Curaçao, Vrouw tegen Vrouw, de musical Zielsverwanten compleet verzonnen verhalen, sinds Hey Buddy de andere voet is voor jezelf zijn mijn verhalen vooral gebaseerd op non-fictie en verwerk ik historische gebeurtenissen in de levensloop van mijn hoofdfiguren. De Barones die in het najaar zal verschijnen is de levensloop van een vrouw geboren in 1939. Haar verhaal begint op Dolle Dinsdag, de bevrijding lijkt in aantocht en dat is niet voor iedereen goed nieuws. De geallieerden staan als het ware op de stoep, geruchten doen de ronde dat de Tommy’s al in Breda staan. Duitsers en landgenoten met NSB sympathieën maken dat ze weg komen. Zo ook het gezin waarin Mien opgroeit. Op dat moment zijn er vijf kinderen waarvan zij de jongste is. Moeder is vijf maanden zwanger. Ze vluchtten vanuit Zwijndrecht via Westerbork naar Duitsland. Ellendige jaren van armoe breken aan wanneer beide ouders gevangen zitten en de grootouders de kinderen opvangen met behulp van familie. Kinderen van NSB’ers hebben het in de naoorlogse jaren niet gemakkelijk. Je ontwikkelt gemakkelijk een minderwaardigheidscomplex als ze ook op school liever hebben dat jij je mond dichthoudt. Je laat je gemakkelijk een liefdeloos huwelijk induwen omdat je het huis uit moet. Je voedt je kinderen zo vrij mogelijk op maar dat valt niet mee in een huis waar je zelf niet alleen uit mag aan.

 

Gordel van Smaragd                         

 Enige tijd geleden was op tv de documentaire Buitenkampers te zien. Naar aanleiding van deze reportage bedachten ze bij stichting WIO (Wonen Indische Ouderen) in Den Helder hoe jammer het zou als de verhalen van mensen die de noodgedwongen overtocht naar Nederland vanuit Indië  meegemaakt hebben zouden verdwijnen.

www.woontij.nl/uploads/files/1/verhuurbrochure%20Tjempaka%20jan%202011.pdf

 Wim Kan zei het al: ‘Er zijn niet zoveel mensen meer…’  Stichting WIO dacht hierbij vooral aan de zogenaamde tussen generatie. Mensen die als kind uit Indië zijn weggegaan of pas geboren zijn toen hun Indische ouders al in Nederland woonden. Deze generatie die kinderen kreeg in Nederland, wist zelf al heel weinig van Indië, laat staan hun kinderen. Die voelden nog minder de band met Nederlands Indië. De gordel van smaragd. Het idee werd geboren om deze ervaringen vast te houden voor het nageslacht. Bestuursleden van de stichting kenden mijn boek Hey Buddy en namen contact met mij op.                                

Natuurlijk was ik meteen voor het idee te vinden. Net zoals ik bij Hey Buddy heb gedaan, ga ik mensen interviewen en schrijf vervolgens het verhaal op. Deze verhalen willen we bundelen in een boek. In overleg met de uitgever past ook dit boek in het fonds van Indeknipscheer.  De uitgeverij heeft vanaf begin jaren 80 de 2de generatie indo-auteurs op de kaart gezet dus dit idee om de levensverhalen van mensen met een Indische achtergrond op te schrijven valt in goede aarde bij de redactie. Hoewel de uitgever en zijn staf nog steeds primaire literatuur (romans, poëzie) prevaleren. Maar literaire non fictie doen ze ook als het ondersteunend is aan de rest van het fonds – en dat zou hier het geval kunnen zijn. 

 

Om over mijn manier van werken te vertellen en mezelf voor te stellen heb ik        16 maart een lezing in Tjempaka gegeven. Ook mensen van buiten Tjempaka waren welkom. 



************************************************************************************************************************

 

Mens en maatschappij

 

Oktober is de maand van geschiedenis.  Juist in deze maand wordt er extra aandacht besteed aan historische boeken en zijn er activiteiten op scholen en bibliotheken in het kader van dit thema. Ik heb dit van te voren niet zo bedacht maar mijn drie boeken, Landskinderen van Curaçao, Hey Buddy de andere voet is voor jezelf en Gentleman in slavernij spelen zich af in het verleden en zijn dus historische verhalen. Ook mijn nieuwste die volgend jaar gaat verschijnen,  voorlopige titel- daar houd ik niet van- is weer een levensverhaal dat zo’n zeventig jaar geleden begint, op Dolle Dinsdag.  

  Als ik Dolle Dinsdag zeg tegen jongere mensen weten ze vaak niet wat daarmee bedoelt wordt. Dolle Dinsdag is de naam die 4 september 1944 heeft gekregen omdat op die dag in Nederland vele Duitsers en NSB’ers bezittingen bijeen graaiden, de wijk namen en hals overkop vluchtten naar Duitsland. Radio Oranje (radiozender die in WOII vanuit Engeland uitzond om Nederlanders te informeren.) had bericht dat de geallieerden heel snel oprukten, Maastricht  al bevrijd was en de bevrijders voor Breda stonden. Helaas liep het iets anders en had Nederland nog een lange hongerwinter voor de boeg.  

 

 

 

 

 

                                                                                                   

Ik hou van waargebeurde verhalen in boeken en films. Wat mij fascineert, en uiteraard is het heel logisch, is dat de maatschappij waarin je leeft grote invloed heeft op het verloop van je leven. Het raakte mij voor het eerst in De zomer van “45. Het boek en de tv serie over jonge meisjes die vielen voor Canadese soldaten. In figuurlijk zin. De avontuurtjes die zij beleefden veranderden hun toekomst. Ze raakten zwanger, de geliefden kwamen om of hadden in iedere stad een andere schat en soms raakte de verhouding pas uit als de jonge man terug in eigen land zijn leven daar weer oppakte. Een enkele keer leidde een dergelijke liefdesrelatie wel tot een huwelijk en emigratie. Voor de meisjes die hier zwanger achterbleven zonder vader van hun kind veranderde de toekomst in een drama. Ouders en kerk accepteerden deze situatie meestal niet en de veelal jonge meisjes werden gedwongen afstand te doen van hun kind. Het gevolg was dat ze de rest van hun leven alle spontaniteit verloren, en nooit meer echt blij konden zijn. Altijd was er dat gemis. Was het geen oorlog geweest, waren de Canadezen niet  onze bevrijders geweest, was het leven van die meisjes heel anders verlopen. Vanuit die denkwijze schrijf ik mijn boeken. Vind het bijzonder wat mijn hoofpersonages te verduren krijgen omdat de maatschappij waarin zij leven is zoals zij is. Landskinderen van Curaçao, dat nog steeds graag gelezen wordt, is volledig een fantasie verhaal gebaseerd op het historisch verleden op Curaçao. Hey buddy de andere voet is voor jezelf is helemaal waar gebeurd. Geen letter gelogen bij wijze van spreken. Het is een weergave van de belevenissen van een aimabel, goed mens in oorlogstijd en de jaren erna. Met een lach en een traan. Hij heeft een avontuurlijk leven geleid in een tijd dat het eerst crisis was, daarna oorlog, de wederopbouw, woningnood, verlies van Indië en Nieuw Guinea, als marineman heeft hij dat van zeer nabij meegemaakt. In de roerige jaren zestig maakte hij carrière, voor hem als marineman geen sinecure dat de normen en waarden verflauwden. ‘Daar is de ellende mee begonnen,’ foeterde hij, ‘dat iedereen -van de meester voor de klas tot aan de minister- maar respectloos bij de voornaam genoemd wordt. De zeventiger jaren brachten welvaart maar b.v. ook treinkapingen, Nederland verloor zijn onschuld. De bomen groeiden tot in de hemel totdat Nederland in de jaren tachtig opnieuw in een crisis terechtkwam.   

 

 

 

 

                                                                                                                                  Het leest als een trein, reageerde o.a. een journaliste in het huis-aan-huis-blad  Den Helder op Zondag. Van veel lezers heb ik dezelfde enthousiaste reacties gekregen over dit boek. Onwillekeurig leest men geschiedenis maar het leest als een roman. En dat is de bedoeling, ongemerkt kennis opdoen tijdens het lezen. Het is een zeer romantisch verhaal, dat van Huib en zijn vrouwen. De kalverliefde die hij moest opgeven omdat hij als jonge stoker naar Indië werd uitgezonden, zijn eerste echtgenote Martha, een Fillippijnse waarvan hij niet blijvend houden kon omdat hij zijn grote liefde Lies tegen het lijf liep. Haar moest hij verlaten omdat ze ziekelijk jaloers was. Huib zag er in zijn jonge jaren uit als een adonis maar zelf had hij niet door dat hij aan elke vinger wel tien meisjes krijgen kon en het was zijn lot dat hij telkens de verkeerde koos. Hoewel, ‘ik heb nergens spijt van, zou het zo weer doen,’ heeft hij menig keer gezegd.  Juist omdat het zo’n mooi openhartig levensverhaal is van iemand die het allemaal aan den lijve heeft ondervonden vind ik het bijzonder jammer dat het boek in de Nederlandse bibliotheken bijna niet te vinden is. In Rotterdam Blaak hebben ze het boek op de vijfde verdieping geplaatst: wie komt daar? Terwijl ik wéét dat ze het daar hebben, kon ik ‘m zelf niet eens vinden. Heb aardig wat rondjes gelopen, er was niemand om het aan te vragen en onverrichter zake, ik had mijn boek niet even kunnen groeten, ben ik weer vertrokken. Het boek is helaas niet grootschalig aangekocht door de Nederlandse bibliotheken, maar wie het wel heeft, bijvoorbeeld: Groningen, Delfzijl, Stadskanaal, Den Helder, plaatst het in een speciale categorie. Mens en maatschappij, ze zetten het neer alsof het een studieboek is. Dat is het niet! Niet wetenschappelijk maar spelenderwijs leest de lezer over voornoemde onderwerpen maar vooral wat het met dit leven heeft gedaan in een verhaal. Voor alle lezers, niet alleen voor degenen die op zoek zijn naar een bepaald onderwerp.                                                                                                          

 De afgelopen week heb ik mijn abonnement op het Historisch Nieuwsblad opgezegd omdat de redactie voornamelijk aandacht besteed aan boeken die al bekend zijn of aan auteurs en boeken van eigen uitgeverij. Van hetzelfde laken een pak het feministisch maandblad Opzij. Een ons kent ons recensie beleid, al schrijf je nog zo’n mooi en interessant boek: je valt niet in het pulletje. Een boek als Hey Buddy kan nooit aan hun criteria voldoen en Gentleman in slavernij ook niet.

 

 

                                                                                                                      

 

 

 Gentleman heeft niet de landelijke pers gehaald, hoe jammer weer hetzelfde verhaal: grote uitgeverijen, bekende auteurs eisen alle beschikbare ruimte op de literaire pagina’s op. Gelukkig heeft de lezer nog wel wat invloed en komt er van Gentleman in slavernij een tweede druk op de markt. Het is te hopen dat de redacties van landelijke dagbladen dan meer oog voor deze historische roman hebben. Want, zoals gisteren een lezeres me toewenste: dit boek zou verfilmd moeten worden. Dat vind ik natuurlijk ook, Hey buddy zou trouwens ook reuze geschikt zijn.

       

*******************************************************************


 Prins op het witte paard

Afgelopen zaterdag, 2 augustus, was ik uitgenodigd door de Vereniging Ons Suriname op het Kwaku festival. Het jaarlijks terugkerend evenement is in 1975 ontstaan uit iets heel kleins en had ten doel de voetballende jeugd in de Bijlmer die niet met vakantie kon gaan in de zomer een happening te bieden. Dit is uitgegroeid tot wat het nu is: wereldberoemd in heel Nederland biedt Kwaku een podium aan muziek, cultuur, sport, verkiezingen, en staan er marktkraampjes met allerlei snuisterijen, boekenverkoop, Caraibische hapjes en drankjes. Vanaf de entree herken je al van verre de beroemde parbo bier borden. Kortom betreden van het kwaku terrein is binnenkomen in Suriname.                    

   Ik was ruim op tijd en kon na de ontvangst meegenieten in de tent van het optreden van een tiental wijkbewoners die hun levensverhaal vertelden. Een van de dames vertelde hoe ze ooit als achttienjarige uit Suriname naar Nederland was gekomen om haar prins op het witte paard te volgen. Helaas was het met de romantiek minder goed afgelopen en ging ze een zware tijd tegemoet waar ze, zoals ze hier vertelde sterker uit is gekomen met behulp van familie.                                    

Na dit buurtoptreden stond literatuur op het programma. Op het podium werd een prachtig chesterfield bankstel neergezet. De tent stroomde leeg voordat wij plaats konden nemen. Wij, Marva Biekman, Flos Rustveld, ik en interviewer Guilly Koster. Marva en Flos hebben Surinaamse roots en zetten zich in voor het Sranang. Marva heeft een roman in het Sranang geschreven en Flos heeft Slaaf kindje Slaaf  van Dolf Verroen vertaald in het Sranang. Gentleman in slavernij, mijn roman, vertelt de geschiedenis van de afschaffing in de laatste decennia. Guilly stelde interessante vragen, hij had zich goed voorbereid. De beide Surinaamse auteurs vinden het heel belangrijk dat er aandacht aan de eigen taal wordt geschonken en dat daar respect voor is. Vroeger was het in Suriname op school verboden Sranang te spreken omdat Nederlands de landstaal was. Ik begrijp hun gevoelens wel maar thuis spraken wij dialect, ik ben opgegroeid in (Nederland) Groningen. Ik mocht op school ook niet in het Gronings in de klas praten. Taal is belangrijk en de oe combinatie moet uit het Sranang, oe is te Nederlands. Daarom heet het Kwaku festival nu zo terwijl het vroeger Kwakoe werd geschreven. Uiteraard kreeg ik de vraag hoe ik er toe gekomen was een roman over de geschiedenis in Suriname te schrijven. Waar mijn interesse voor Suriname vandaan was gekomen. Gedachtig het voorgaande optreden van de buurt waarin de Surinaamse dame vertelde dat ze haar prins gevolgd was, grapte ik dat ik ook mijn prins op het witte paard had gevonden en met hem was meegegaan. O, o hoe belangrijk is het publiek dat een dergelijk grapje kan begrijpen! Van de wijk zat er niemand meer en ik wekte nu de indruk dat ik ooit met een Surinamer was meegegaan. Terwijl de woorden uit mijn mond rolden, bemerkte ik de verwarring die ik stichtte. Op de computer kun je backspacen in real life moet je doorpraten!                                                                                                                    

Mijn prins, marineman, werd met gezin uitgezonden naar Curaçao en daar is voor mij de interesse in het Caraibisch gebied, ons koloniale verleden ontstaan. Dat resulteerde in 1999 in Landskinderen van Curaçao. Drie historische verhalen die zich afspelen op Curaçao, twee ten tijde van slavernij en een later in de jaren zestig van de vorige eeuw. Binnenkort verschijnt van deze bundel een herdruk bij uitgeverij Indeknipscheer.                                                                               

Vanuit de verdieping in de historie van Curaçao ontstond de interesse voor Suriname en in 2013 verscheen de roman Gentleman in slavernij een op feiten gebaseerde weergave van het maatschappelijk leven in Paramaribo en op de plantages van 1827 tot 1878. De periode waarin Johann Dieterich Horst in Suriname verbleef.  

 *************************************************************************************

Nieuwedieper, Jutter of gewoon Helderse,

 Ooit heeft iemand mij eens uitgelegd dat je Jutter bent als je in Den Helder bent geboren en Nieuwedieper als je inwoner bent van Den Helder. Ik kan me niet herinneren wie me dit vertelde maar het klopt dus niet. Ik zal de status van Nieuwedieper nooit bereiken hoelang ik ook in Den Helder blijf wonen. Zowel Jutter als de titel Nieuwedieper zijn alleen voorbehouden aan in Den Helder geborenen.

Al ben ik zelf geen Jutter of  Nieuwedieper ik heb er wel twee voortgebracht, helaas beide dochters willen geen inwoner van Den Helder meer zijn, hoeveel verdriet wij, mijn man Paul en ik, hen destijds ook hebben aangedaan met onze (tijdelijke) verhuizing uit Den Helder.

Met mijn schrijverstalent ben ik zo’n veertig jaar geleden als jonge bruid vanuit Delfzijl naar Den Helder gekomen. Vroeger was ik onzeker over mijn schrijverschap. Er waren al zoveel schrijvers wat kon ik daar nog aan toevoegen? Het zou een leuke hobby blijven. Met verbazing zag ik op een gegeven moment auteurs debuteren die jonger waren dan mijzelf. Er was dus nog ruimte in de schrijverswereld. Hoe je jezelf kunt blokkeren!    

Behalve wat verhalen gepubliceerd in een bouquetreeks ben ik pas echt serieus met schrijven begonnen toen ik de veertig al gepasseerd was. In 1999 verscheen Landskinderen van Curaçao, drie historische verhalen die zich in verschillende tijdsvlakken afspelen op Curaçao. Binnenkort verschijnt van deze bundel een herdruk bij uitgeverij Indeknipscheer.

In 2000 won ik de Pipistrellusprozaprijs van uitgeverij De Vleermuis, met het verhaal Vrouw tegen Vrouw, het eerste verhaal waarin Suriname een hoofdrol speelde. Door de publicatie van Landskinderen kwam ik in contact met het IVC (Internationaal Vrouwen Centrum)  waar ik een aantal jaren de schrijversgroep heb geleid. Ik wilde graag wat meer doen dan met elkaar de geschreven verhalen en gedichten bespreken. Het leek aanvankelijk te ambitieus maar we hebben het toch voor elkaar gekregen en gezamenlijk de musical Zielsverwanten gemaakt met als thema’s  vooroordelen, emancipatie. Op een speelse manier is de rode draad in het verhaal verweven met zelfgeschreven liedjes op melodieën uit  voornamelijk Ja zuster nee zuster van A.M.G. Schmidt en Harry Bannink. Wat waren we trots deze musical in 2005, met steun van de gemeente Den Helder, op te kunnen voeren in de schouwburg op de geboortedag van Annie, 20 mei. Voor mij een eerbetoon aan haar die het altijd voor elkaar kreeg maatschappelijke problemen op een voor kinderen en voor volwassen amusante manier te verwoorden. Wat zou het mooi zijn als we deze musical nog eens zouden mogen opvoeren.               

Na Zielsverwanten kwam Hey Buddy de andere voet is voor jezelf. Een biografie over het leven van Hubertus Gerardus Wijnants, eens genomineerd voor de eretitel Jutter van het jaar, ondanks dat hij niet in Den Helder was geboren. Hij is meer dan vijftig jaar badmeester geweest in Den Helder. Vrijwilligerswerk!  Maar behalve dat heeft Huib Wijnants een zeer bijzonder en avontuurlijk leven geleid. Eens in de week kwam hij naar ons toe en vertelde me zijn levensverhaal in goed geordende brokken. Hij kon boeiend vertellen en bereidde zijn gesprekken met mij terdege voor. Zodoende  sprong hij niet van de hak op de tak en was het een groot genoegen naar hem te luisteren en zijn levensverhaal op te schrijven. Uiteraard heb ik daarnaast grondig onderzoek moeten verrichten, maar alles wat hij me vertelde klopte.  Hey buddy de andere voet is voor jezelf is verschenen bij uitgeverij Lanasta in hard cover voorzien van vele foto’s in 2008.    

Sinds wij als gezin, in 1994, uitgezonden door de Koninklijke Marine, vier jaar op Curaçao hebben gewoond, heb ik een grote belangstelling voor het Caraïbisch gebied ontwikkeld. Na terugkomst in Den Helder ben ik in Leiden de cursus Caraïbistiek van het KITLV (Koninklijk Instituut voor Taal Land en Volkenkunde) gaan volgen. Dit was zo interessant en omvangrijk dat ik me het jaar daarop weer heb ingeschreven.

Een roman zich afspelend in Suriname kon niet uitblijven. Vorig jaar verscheen bij uitgeverij Indeknipscheer, Gentleman in slavernij. Wederom een historische roman gebaseerd op een persoon die werkelijk heeft bestaan en zijn leven heeft geleefd in Suriname dat in die tijd nog onder slavernij gebukt ging. Johann Dieterich Horst was een Duitser die op jonge leeftijd het avontuur zocht ver van huis en vanuit Amsterdam naar Paramaribo toog. Hij moest balanceren in twee werelden, samenwerken met de planters die slavernij heel gewoon vonden en omgaan met slaven die zich vrijvochten uit de overheersing van de blanke macht. Johann Dieterich, roepnaam Ditrich, heeft dat goed gedaan. Hij is tot aan het eind van zijn leven een respectabel persoon gebleven, heeft slaven vrijgekocht en zijn naam gegeven. In die tijd geen sinecure. Als iemand slaven, bijvoorbeeld de eigen kinderen, een naam gaf was dat vaak een verbastering van de eigen naam. Horst heeft zijn achternaam op de emancipatieaktes laten zetten. Hij is officieel voor de wet in de Lutherse Kerk getrouwd met zijn vrouw, een voormalige slavin. De vier zonen die voor het huwelijk zijn geboren heeft hij erkend bij het huwelijk. Voor die tijd zeer uitzonderlijk en sociaal gezien heel moedig. De vijfde zoon is in het huwelijk geboren. Het belangrijkste van dit verhaal is dat het echt gebeurd is. Als ik een dergelijk hoofdpersonage had verzonnen zou ik door bepaalde personen weggehoond zijn. Tijdens mijn laatste bezoek aan Suriname bijvoorbeeld, ontmoette ik een dominee die bij hoog en bij laag volhield dat er in die tijd geen fatsoenlijke blanke mensen waren. Toen hij op de persoon Horst werd gewezen schokschouderde hij en mompelde; ‘Nou ja, een uitzondering.’ Het is goed dat we onze zwarte bladzijde, de slavernij, in de geschiedenis herdenken maar het moet niet uitmonden in hedendaagse haat tussen nazaten van slaven en overheersers.

Van Gentleman in slavernij komt binnenkort een tweede druk, de eerste druk is bijna uitverkocht. Behalve zeer positieve recensies die ik over dit boek heb gehad, word ik genoemd in Dushi Willemstad (2013) van Ko van Gemert, uitgeverij Bas Lubberhuizen. In zijn boek citeert hij uit Landskinderen en noemt mij een Curaçaose schrijfster. Vorige week heb ik een prettig gesprek gehad met mijn uitgever Franc Knipscheer. We zouden graag een Duitse vertaling willen van Gentleman in slavernij en bij leven en welzijn komt volgend jaar mijn vierde roman uit bij Indeknipscheer. Als vanzelf, de verhalen komen naar mij toe, weer een op waarheid gebaseerd verhaal waarin de Vaderlandse Geschiedenis de leiding neemt in de levensloop van het hoofdpersonage, een vrouw deze keer. 

Geen Jutter, geen Nieuwedieper maar misschien mag ik me inmiddels wel voorstellen als Helderse schrijfster?   

Den Helder juli 2014

 

 ************************************************************************************* 

Dag Suriname, Dag Curaçao

Mijn moeder zei vroeger;  ‘Verbeter de wereld en begin bij jezelf.’ Onwillekeurig schoot mij dit te binnen toen ik nadacht over hoe vaak tijdens presentaties  vragen loskomen over de titel: Gentleman in slavernij. Je kunt met hele strenge ogen kijken naar Johann Dieterich Horst die aanvankelijk een verhouding had met Candasie en nadat die relatie al vijf jaar voorbij was, zich aangetrokken voelde tot haar dochter Caro. Ditrich zat qua leeftijd tussen beide vrouwen in. Carolina, op dat moment 25 jaar beantwoordde zijn liefde. Horst heeft haar manumissie aangevraagd en zij is in vrijheid bij hem gebleven.  Een dergelijke verhouding verdient misschien geen schoonheidsprijs, in de familie zal het begrijpelijkerwijze ook spanningen opgeroepen hebben maar hij heeft niemand aan zijn of haar lot overgelaten. In die omstandigheden, een maatschappij waarin slavernij een gegeven was, heeft hij gedaan wat hij kon.

 

 

 

Gentleman is een universeel woord. Een Engels woord, maar ook in het Nederlands en in het Duits een gangbare term om iemand die deugd, goede manieren heeft aan te duiden. Daarnaast staat er in het woordenboek ook nog: iemand van goede komaf. Op Horst is elke uitleg van het woord gentleman van toepassing, hij was goede komaf, hij had goede manieren, hij deugde en hij deed wat in zijn vermogen lag om zijn naasten te beschermen. Het is opvallend dat deze discussie tijdens de lezingen het meest is voorgekomen. Ik vind dat niet erg, ik leg graag zijn kwaliteiten als mens nog eens uit. Ondertussen denk ik aan een andere opmerking die mijn moeder vaak maakte: wie zonder zonde is, werpe de eerste steen!

Drie dagen geleden heb ik afscheid genomen van Suriname. Na vier gastcolleges te hebben gegeven op het IOL, één op de Schrijversvakschool en een boekpresentatie in de bibliotheek. Allemaal totaal verschillende lezingen ondanks de Power Point die steeds dezelfde beelden toonde.  Het publiek bepaalt de sfeer door de manier van aandacht en op welke toon de vragen worden gesteld maar aan alle zes heb ik positieve gevoelens over gehouden .  

 

 

Zaterdagavond, 15 februari 2014, heb ik de boekpresentatie gehouden in de Nationale bibliotheek van Curaçao. De PR-motor in Suriname was geweldig, kranten, radio en tv hebben ook daar aandacht besteed aan mijn roman. Maar wat hier in Willemstad op me af is gekomen was overweldigend. Vrijdagmorgen voor de presentatie werd ik op sleeptouw meegenomen naar diverse tv stations. Totaal is er in vijf verschillende programma’s aandacht besteed aan Gentleman in slavernij. In de ontbijtshow, twee journaaluitzendingen en op prime time in een actualiteiten programma. De afspraken lagen zo dicht op elkaar dat het niet te halen was. In het populaire ochtendprogramma Mòru Bondia  is daarom alleen het boek getoond en verteld waar de presentatie was en om hoe laat. Maandagmorgen zijn we, de pr medewerkster van de bibliotheek en ik, daar opnieuw uitgenodigd om te komen vertellen hoe de presentatie is verlopen.

En die presentatie in het auditorium van de bibliotheek  is een prachtig slotakkoord geworden. Voor het eerst de beelden getoond op een smart tv met HDMI kwaliteit. Wat betekende dat de foto’s heel scherp uitkwamen. De bibliotheek had de catering uitstekend verzorgd: koffie, thee, fris, donuts en pastechies waren ruim voorradig. In zo’n ambiance kan niets meer mis gaan. En dat deed het ook niet. Ik heb warme belangstelling van de aanwezigen ondervonden. Het was een feest vele bekende gezichten te mogen begroeten en daarnaast  ook te merken dat alle PR zijn vruchten heeft afgeworpen en nieuwe lezers naar de bibliotheek heeft getrokken. De zaal luisterde aandachtig tijdens de lezing en afloop werden er zeer interessante vragen gesteld. Uiteraard ook weer over de titel die toch menigeen blijkt te intrigeren.      

 

Dagen van voorspoed en  hectiek

Een drukke week achter de rug. Vier gastcolleges gegeven bij IOL, Instituut Leraren Opleiding. Kranten, radio en tv interviews, soms meerdere op een dag. Allemaal heel bijzonder en vol verrassingen. Hoe goed je ook voorbereidt, in Suriname loopt het altijd net iets anders dan gepland. De regentijd is aangebroken en menig buitje haalt een fikse streep door het tijdschema. Onderweg schuilen of vaker een taxi nemen dan de bedoeling was is het gevolg. Het verkeer raast voorbij en maakt enorm veel lawaai, zodoende ontstaan er tijdens telefoongesprekken misverstanden wanneer de ander niet goed te verstaan is.  

Zo kan het gebeuren dat je ineens live op tv bent terwijl je dacht naar de visagist te gaan. Of dat je denkt een uitgebreid interview op tv te krijgen omdat het gesprek  ’s morgens op de radio door omstandigheden korter was uitgevallen. ‘Vanmiddag hebben we meer tijd.’  Helaas kwam er een belangrijke onverwachte uitzending tussendoor en bleven er voor mij een paar minuutjes over. De onverwachte uitzending? Een voetbalwedstrijd!!! 

Al met al is er geweldig veel reclame gemaakt voor de presentatie in de bibliotheek van Paramaribo CCS. Het beloofde een prachtige avond te worden. De leiding had veel aandacht aan de aankleding van de zaal besteed. Een gezellig hoekje met afbeeldingen van mijn boeken en een met mooie kleedje gedekte tafel waaraan ik kon signeren. 

De afgelopen dagen zovele keren de Power Point gegeven dat het nu de grote uitvoering leek. Het was leuk om de bezoekers, sommige oude bekenden, te begroeten en met anderen kennis te maken. Een juf was met haar schoolklas gekomen. De meisjes moesten na afloop een verslag maken van de avond.

Op deze avond voor het eerst echt kritische vragen moeten beantwoorden over de titel en de slavernij. Het is niet erg vragen met een diepere betekenis voorgeschoteld te krijgen maar een presentatie is geen debat. Gelukkig had gastvrouw Elviera het allemaal prima in de hand en haar vrolijke manier van benaderen zorgde ervoor dat de sfeer ontspannen bleef. 

Een school had zes boeken besteld. Ze wilden de boeken gesigneerd hebben. Een hele leuke positieve reactie. Ze gaan het boek klassikaal lezen en bespreken.

Al met al een geslaagde avond.       

 

 

Op vrijdag 7 februari 2014 heeft Janny de Heer haar historische roman Gentleman in slavernij gepresenteerd in de Bibliotheek CCS, soldatenstraat, Paramaribo. 

Deutsche in Suriname, Familie und Freunde Ihr seid alle herzlich zur Buchpräsentation der Autorin Janny de Heer eingeladen. Sie stellt ihr Buch "Gentlemen in slavernij" vor und in diesem Zusammenhang das Leben und Wirken des Deutschen Dietrich Horst zur Zeit der Sklaverei in Suriname. Ein lohnenswerter Beitrag zur Geschichte Surinams.

http://caraibischeletteren.blogspot.com/

 

Geplaatst door Werkgroep Caraïbische Letteren op 11:45 Geen opmerkingen:http://img1.blogblog.com/img/icon18_email.gif 

Dit e-mailenDit bloggen!Delen op TwitterDelen op Facebook

Labels: boekpresentatieCCSHeer Janny deSlavernijliteratuur

 ***************************************************************

Januari 2014

Lezing bij JPF  

JPF is een Surinaamse vereniging op Curaçao. JPF staat voor Justitia, Pietas, Fides. Gerechtigheid, Vroomheid en Vertrouwen.  Woorden die ook op de wimpel prijken in het wapenschild van Suriname. Met verwondering realiseer ik me steeds weer dat de toenmalige regeringsleiders in de jaren van de slavernij ook dit motto Gerechtigheid, Vroomheid en Vertrouwen hoog in het vaandel hadden staan. Het clubgebouw is een afgesloten terrein met een grote patio, keuken, bar en toiletten.                                            (https://nl-nl.facebook.com/VerenigingJPF )

                                      Vrijdag 24 januari 2014 heb ik in het clubgebouw een Power Point Presentatie gegeven voor een groot aantal aanwezigen. Na een schitterend ontvangst door het jonge bestuur van de vereniging, [Marciano Lalta (vz), Brian en Roél bestuursleden] kon het feest beginnen.  We schatten dat er ongeveer zestig mensen de lezing bezocht hebben. Aanvankelijk leek het alsof  het publiek slechts uit vrienden en kennissen zou bestaan.  Een van de eerste onbekende, voor mij, bleek de zeer beroemde Surinaamse dichter Shri  Nivàsi te zijn. Hoewel ik hem nooit eerder had gezien, merkte ik wel dat er een bijzondere man binnenkwam met wie ik meteen oogcontact had.  We hebben voorafgaand aan de  presentatie een leuk gesprek gehad en na afloop heeft hij me nog een aantal tips gegeven. Een waardevol contact, binnenkort ga ik hem bezoeken en gaat hij me nog meer vertellen over zijn geboorteland. 

Volgens de traditie hier, namen de meeste bezoekers een Antilliaans kwartiertje toe. Gelukkig bleek er  toch veel belangstelling vanuit de Surinaamse gemeenschap te zijn voor Gentleman in slavernij. Vanaf kwart voor acht stroomden de mensen toe. Het was een bijzondere presentatie in de openlucht.

Na de presentatie waren er weinig vragen maar wel een zeer verrassende opmerking. Een mevrouw liet enthousiast weten dat het eerste huis op de omslag van Gentleman haar geboortehuis is! Na afloop bedankt de voorzitter Marciano voor de boeiende presentatie.

De boekenverkoop verliep uitstekend, sommigen kochten twee tegelijk, een bestuurslid JPF kwam daarna zelfs nog eens een derde exemplaar halen voor de vereniging. Een ander kocht een exemplaar voor het bestuur van de historische vereniging.                 Ik was meer dan tevreden! 

Mevrouw Nelly S. Latchmansing, de Vice – Consul, Consulate General of the Republic of Suriname,    op Curaçao, was ook aanwezig. Wat ik een hele eer vond.    

 ***********************************************************************************

Eerder deze maand:

 Na een week mailen en netwerken zijn we eruit. Het is vooral te danken aan de Duitse Gemeenschap in Paramaribo dat, toen dat contact eenmaal geactiveerd was, we binnen 24 uur een uitnodiging hadden voor een presentatie van Gentleman in slavernij in de bibliotheek van Paramaribo.  In het Cultureel Centrum ga ik op 7 februari om 18.00 uur een lezing geven gelijkwaardig aan die in Den Helder op 3 december.

Met die presentatie hebben we ons visitekaartje afgegeven, want nu zijn afspraken gemaakt over gastcolleges voor de schrijversvakschool waar ik ga vertellen over het ontstaan van Gentleman en de ontmoetingen die ik heb gehad tijdens  de ‘reis’ die vooraf ging aan het schrijven. Ook is er sprake van dat ik meega met Hilde Neus naar Nickerie om het boek te promoten en heeft ze me uitgenodigd op het IOL (lerarenopleiding)  om daar gastcollege’s te geven.

Op Curaçao is de presentatie op 24 januari bij JPF.      
JPF is een sociaal-culturele vereniging die vanaf de oprichting als steun en toeverlaat diende voor Surinamers die naar het eiland verhuisden en wegwijs gemaakt moesten worden. Ik herinner mij het JPF nog van een bezoek in 2000 aan Curaçao. Het ging erom Landskinderen van Curaçao te promoten, maar ik ben ook een avond in het verenigingsgebouw geweest. Gewoon als een van de velen die daar die avond waren. Meestal begint zo’n avond met een liedje dat laat zien hoeveel verschillende nationaliteiten in Suriname wonen en in welke volgorde ze gekomen zijn. Ik mocht mee doen met het toneelspel en was natuurlijk het Nederlands boerinnetje.

Op Curaçao hebben we contact over een presentatie in de bibliotheek, maar daar is de datum nog niet van vastgesteld.

 

In december zoveel positieve reacties gekregen op Gentleman in slavernij dat ik een zevende hemel gevoel kreeg. Via facebook lieten lezers mij weten met hoeveel plezier ze het boek hebben gelezen. Familie van Horst  vertelde mij dat hij voor ieder gezinslid een boek heeft aangeschaft, en dat een boekenverkoopster bij de kassa geboeid in een exemplaar begon te lezen. Ondertussen stond hij als nazaat te wachten om af te rekenen. Boeken die vanuit Nederland als cadeau naar Suriname zijn gestuurd, hoewel de roman daar verkrijgbaar is. Het mooist van alles was het fantastische telefoongesprek met Jenna Horst (kleindochter van de jongste zoon van hoofdpersonage) vanuit Paramaribo. Complimenten van haar bezorgden me subiet kippenvel en heimwee naar SU. ‘Je hebt niet zozeer de geschiedenis van mijn familie beschreven, maar dit is de geschiedenis van heel Suriname!’  Jenna was er zo blij mee en vooral trots op haar voorvader!  

http://caraibischeletteren.blogspot.nl/2014/01/gentleman-in-slavernij-een-duitser-in.html                                                                        

In de afgelopen decembermaand talloze kerstkaarten van enthousiaste lezers ontvangen waarin ze hun waardering voor de roman uitten. Lovende beschrijving gezien voor ProBiblio van Michiel van Kempen, zowaar niet de eerste de beste! (zie citaat onderaan) ProBiblio adviseert en ondersteunt bibliotheken.

En zo belandde ik een paar dagen geleden met een harde plof terug op aarde na de recensie van Hilde Neus onder ogen te hebben gekregen. Mevrouw Hilde Neus-van der Putten is opleidings-coördinator Nederlands verbonden aan het Instituut voor de Opleiding van Leraren, in Paramaribo.             

Juist de recensie uit Suriname, waar ik veel van had verwacht, is een diepe deceptie gebleken. Neus had in De Ware Tijd geen goed woord over voor de roman en vindt het zelfs beschamend dat de uitgeverij het boek heeft uitgegeven. Wat bezielt iemand om zo ongefundeerd kritiek te spuien?                                                            

De uitgever en ik hebben gereageerd en haar beweringen kunnen weerleggen met bronvermelding. Helaas heeft dát de redactie van De Ware Tijd er niet van weerhouden het beledigende stuk te publiceren. Met de botte bijl is alleen het gewraakte stuk over de grandiflorus(een plant) eruit  gehaald. Zo zijn de op de geschrapte alinea betrekking hebbende waardeoordelen ongewijzigd blijven staan. Citaat Neus;  ‘…fouten tegen de natuur kunnen mijns inziens echt niet…’  en ‘…details die storend werken…’.                                     De verdere tekst van deze recensent is kritiekloos overgenomen.                                                      

Jammer, jammer, jammer en een gemiste kans om samen de geschiedenis van Suriname, waar ik met zoveel liefde en zorgvuldigheid aan heb gewerkt, in positieve zin onder de aandacht van de lezer te brengen.

Vanmorgen kreeg ik alweer een email met bemoedigende woorden; dat ik me niet door critici moet laten teleurstellen en vooral gewoon mijn eigen gang moet blijven gaan.

 Gelukkig verschijnt er binnenkort op Literatuurplein, zie interressante links , weer een hele positieve recensie van een recensent die wel begrijpt waar het boek over gaat.

 

 Michiel van Kempen over Gentleman in slavernij:

De Duitser Johann Horst klimt op in de koloniale samenleving van Suriname. Hij wil de beschaving die hij van huis uit meekreeg, ook in de kolonie laten gelden en betoont zich daarmee een verlichte geest in de planterssamenleving. Hij ontwikkelt een bijzondere vriendschap voor de slavin Candasie, maar zijn loyaliteit wordt op de proef gesteld als hij verneemt dat zij een andere slavin heeft helpen vluchten. Zijn beschavings ideaal wordt nog verder op de proef gesteld als hij hoort dat zijn zoon in slavernij is geboren. De schrijfster, die in 1999 debuteerde met 'Landskinderen van Curacao ', heeft gedegen archief onderzoek verricht voor dit waar gebeurde verhaal. Interessant is dat dit verhaal zich niet in de hoogtij van de slavernij afspeelt, maar in de 19e eeuw, toen alle verhoudingen oneindig veel complexer lagen. Het verhaal is met verve verteld en er ontvouwt zich een beeld van een leven dat liefde en slavensamenleving moeilijk tot eenheid brengt. Een leven van idealisme, onvermijdelijke teleurstelling en uiteindelijk toch ook hoop. Een pracht roman voor een ruim publiek. Kleine druk.

 

 - Gentleman in slavernij is te koop in alle boekwinkels.

- De eerste recensie voor Gentleman in slavernij is verschenen in dingen van toen en dingen van nu in de Amigoe, 28 oktober 2013. Zie interessante links.

 
jannydeheer@hotmail.com