Nieuwtjes
Presentaties
Het geheime wapen
Buitenbeentjes
De Barones
GentlemaninSlavernij
HeyBuddy&anderSucces
Yu di Tera
Wie ben ik?

Het geheime wapen

hoe de liefde standhoudt in een gestoorde wereld

Het geheime wapen is veel meer dan een familieroman. In het levensverhaal van Cas en Elvira kronkelt het Nederlands koloniale verleden. Tot aan het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog waren Nederland, Nederlands Indië en Suriname zo met elkaar verweven dat het heel gewoon was om wekenlang te varen op oceaanstomers om familie te bezoeken of om zolang onderweg te zijn naar een (over) plaatsing. Voor velen een tijd van onbekommerde voorspoed, onbezorgdheid maar uiteindelijk vormen oorlog en armoede het fatum van de generaties geboren tijdens de beginjaren van de vorige eeuw.

De roman begint en eindigt in Suriname. De jonge Cas groeit op in een welgestelde familie. Het noodlot slaat toe in zijn tienerjaren wanneer zijn vader overlijdt. Onder invloed van zijn vrienden ambieert Cas een militaire carrière. Hij wil naar de KMA in Breda. De familie, en met name de ooms van vaderskant zijn hier fel op tegen. Een baan bij defensie is not done in de anti militaristische familie. Na een aantal teleurstellingen begint Cas onder aan de ladder in het KNIL.

 

 

Tijdens zijn opleiding tot onderofficier in Weert,(KMS) ontmoet hij Elvira, een meisje uit een naburig dorp. Ze worden verliefd en trouwen met de handschoen zoals in die tijd vaak voorkwam. Het is er tijdens zijn opvoeding ingepeperd en later als militair in het KNIL, Cas is gehoorzaam en plichtsbetrachting staat bij hem hoog in het vaandel, hij is trouw aan de koningin en aan het moederland. Dit breekt hem allemaal op na de oorlog tijdens de Bersiap in Indië wanneer hij tegenover de collega’s van weleer komt te staan. Hij weet niet meer wie vriend of vijand is en in wanhoop schreeuwt hij het uit tegen zijn superieuren en richt zijn pistool; ‘Als jullie me nu niet naar Holland sturen, schiet ik jullie allemaal dood.’

De leiding concludeert dat hij overspannen is en om bij te komen van de oorlogsellende stuurt men Cas met ziekteverlof naar Suriname. Zo is hij op de juiste plaats wanneer het KNIL wordt opgeheven en zijn verzoek om bij de Tris te mogen dienen wordt ingewilligd.

De cirkel lijkt rond wanneer Cas na loodzware jaren het levensgeluk met zijn gezin denkt terug te vinden op zijn geboortegrond. Maar het lot laat zich niet keren. Het is vrede, Suriname heeft geen strijdtoneel meegemaakt zoals Nederlands Indië en Nederland. Maar ongelukken met wapens en munitie gebeuren overal, te wijten aan verouderd materiaal, onachtzaamheid of overmoedig negeren van veiligheidsvoorschriften. Daaraan staat het leven van een militair bloot, waar ook ter wereld in oorlog én in vredestijd.

Cas’ levensloop beheerst een wereld van rijke historie maar ook een heftige geschiedenis waarin drama, passie en oorlogsgeweld zijn verweven in het huwelijk van een echtpaar dat in 1935 zo hoopvol aan de toekomst begon.

 

Cas kon niet wennen aan de Hollandse winter en koos voor Nederlands Indië

 

Hoewel Het geheime wapen een fictief verhaal is wordt in het laatste hoofdstuk een waar gebeurd ongeluk tijdens een oefening met een antitankmijn beschreven. In het kader van mijn onderzoek betreffende dit ongeval bezocht ik begin dit jaar het Trismuseum in Zwijndrecht. Mijn onderzoek en de grondgedachte van het Trismuseum sloten naadloos op elkaar aan. De tijd heeft de wonden van rouw van nabestaanden en kameraden niet geheeld. De namen van de Nederlandse en Surinaamse militairen die in Suriname het leven hebben gelaten moeten genoemd blijven. Op 27 November 2018 is in Suriname het Tris monument ter nagedachtenis aan alle tot 1975 omgekomen Trissers onthult in Paramaribo. De herinnering aan deze militairen wordt levendig gehouden op historische grond, daar waar de Troepenmacht in Suriname was gegrondvest. De beste plek om de roman in Nederland te presenteren is daarom zonder twijfel het Tris museum in Zwijndrecht.

 

  

     ISBN  978-90-6265-778-0

     Eerste druk september 2019

     Prijs € 23,50

     Omslag Het geheime wapen,  Ministerie van Financiën Paramaribo, Martin Ruijters

 

  Link uitgever in de Knipscheer

http://www.indeknipscheer.com/tag/het-geheime-wapen/

 

 Krantenartikel Evert Marsman

 http://www.indeknipscheer.com/schrijfster-laat-zich-door-verhalen-van-anderen-inspireren-evert-marsman/

 

  

 

  Recensie Hanneke Tilor-Centi

 https://www.hebban.nl/recensie/hanneke-tinor-centi-over-het-geheime-wapen

  

 Recensie Leeskost Job ter Steege

 https://www.leeskost.nl/2019/10/het-geheime-wapen/

  

 Recensie Andre Oyen

 http://www.lezerstippenlezers.be/?BoekID=46019&ReviewID=57180&fbclid=IwAR1Sp9BimwFmqHSqemJjN3fFpVNPz-gsSDrN-hAcfZJliS1gvmSDFUVhIEY

 

  Martin Ruijters waardering boek

 

 Amigoe/NAPA editie 9 november 2019, Recensie door Brede Kristensen

 Letra

 

Recensie Het geheime wapen, door Brede Kristensen in NAPA,           9 november 2019

 

Van de hand van Janny de Heer verscheen een nieuwe historische roman. ‘Het geheime wapen. Het is niet haar eerste historische roman. Ze schreef er inmiddels drie. Over een gedenkwaardige maar onduidelijke of vergeten episode uit de geschiedenis. Veel indruk maakte ‘Gentleman in slavernij’ (2013) over een jonge Duitse man die zijn weg probeert te vinden in Suriname ten tijde van de slavernij. Haar nieuwste roman begint ook in Suriname en heeft als hoofdpersoon een zekere Cas, die in Suriname geboren wordt en opgroeit en later na omzwervingen en verschrikkingen weer terugkeert naar zijn geboorteland. In haar ‘Woord van dank’ bedankt zij een Surinaamse informante. Pratend met haar, zo schrijft De Heer, ‘proefde ik de sfeer van langvervlogen tijden.’ Dit is Janny de Heer ten voeten uit. Ze lijkt gefascineerd door dingen die in het verleden gebeurden en niet alleen de dingen, maar ook de omgeving waarin die dingen zich afspeelden. Dan is de schrijfster op haar best. Ze tekent haar personages tegen allerlei fascinerende historische achtergronden en probeert te begrijpen hoe zij hun weg in het leven zochten. Schrijvend over de Surinamerivier, die zijn herinneringen aan alles wat het water tegenkomt tijdens de 500 kilometer lange reis om al die herinneringen ten slotte uit te spuwen in de oceaan, stelt ze dat heimwee de trouwe levensgezel is voor wie zijn voetsporen in de kolonie heeft achtergelaten.’ Dat overkwam Cas. Hij moest en zou ten slotte terugkeren naar het land van herkomst.

Voor het zover is beleeft hij met zijn vrouw uit Suriname verschrikkelijke tijden in Nederlands – Indië. Hij weet te ontsnappen aan de Japanse kampen. Hij is zich bewust wat er allemaal gebeurde. ‘Machteloos aanschouwde hij onderweg de kampen waarin krijgsgevangenen opgesloten waren… Met ijzeren wilskracht zocht hij in de bewoonde wereld ’s nachts zijn weg en hield zich overdag schuil. Hoewel zijn donkere huidskleur bescherming bood en hij niet meteen aan een Hollander deed denken was zijn uiterlijk en met name zijn lengte opvallend. En: ‘ de lange paden langs de theeplantages boden, behalve de hoge bomen, weinig beschutting .’(pag. 178) Rondzwervend maakt hij van alles mee, hulp en steun maar ook haat en verraad. Het leven laat zich van alle kanten zien. Uiteindelijk blijkt ‘het geheime wapen’ hem te helpen door de chaos van verschrikkingen heen te komen. Zonder liefde is het leven niet leefbaar en blijven we mentaal niet overeind. Via Nederland komt Cas met vrouw en kinderen ten slotte terug in Suriname.

 

De Heer heeft een interessant verhaal geschreven. Het is opgebouwd uit stukjes koloniale geschiedenis en waar gebeurde episodes uit het leven van verschillende mensen. Soms is het een beetje langdradig en een tikkeltje sentimenteel maar de grote lijnen zijn overtuigend.

Het geheime wapen ook, vooral wanneer het aandacht krijgt, want, zo zegt het spreuktegeltje: 'alles wat je aandacht geeft groeit.'

 

 

 

 

 

 
jannydeheer@hotmail.com